Cad is aimsir bhreá ann?

Seo píosa scríbhneoireachta ón gcartlann! Anuraidh, thug an Dr Diarmuid Ó Sé dúshlán do mhic léinn Scríobh agus Cumarsáid na Gaeilge in UCD: aiste a scríobh faoin teidil ‘Is maith liom aimsir bhreá’. Bhí sé ag magadh, bhí a fhios againn – ach cé chomh deacair is a bheadh sé, teideal mar sin a thiontú ina aiste ollscoile?

Seo leagan leasuithe den aiste a scríobhas ansin, agus é curtha in oiriúnt don saol mar atá anois agam…

Ó thaobh na grianghrafadóireachta de, is iontach an rud í aimsir bhreá. Ní haon ghrianghrafadóir proifisiúnta mise, áfach, cé gurbh é ceann de na roghanna a bhí agam ar an CAO, shocraíos dul i dtreo na dteangacha sa deireadh thiar thall. Agus mé san ollscoil, bhíos ag obair le heagraíochtaí agus le cumainn ollscoile éagsúla chun grianghraif a thógáil. Is obair í sin, dar liom, agus tá taithí difriúla agam leis an ngrianghrafadóireacht mar chaitheamh aimsire.

Tugtar “amnochtadh” ar an méid ama a úsáidtear chun grianghraf a thógáil.Is féidir go leor rudaí a dhéanamh le ceamara má tá an ghrian ag taitneamh; de ghnáth, tógtar grianghraf i bhfaiteadh na súl. Is féidir amnochtach gearr a úsáid amuigh faoin ngrian mar tá roinnt mhaith solais ar fáil. Ansin bíonn na grianghraif an-soiléir.

9374392158_eafe0b2422_o

Páirc Uí Mhordha, Port Laoise. Íomhá scanta. Tógtha am éigin roimh 2013.

San oíche, má úsáidtear ceamara go huathoibríoch, níl sé in ann déileáil leis an dorchadas ar chor ar bith. Ar an dea-uair, is féidir rud eile ar fad a dhéanamh má tá an tuiscint agat. Is féidir an t-amnochtadh a leathnú amach ionas gur féidir níos mó solais a ligint isteach sa cheamara. Tugtar “amnochtadh fada” air.

4388350912_ddf4a82191_o.jpg

Eastát cónaithe, Port Laoise. Splanc + amnochtadh soicind. 25 Feabhra 2010.

Más gealach lán atá ann, is féidir grianghraf a thógáil ar feadh nóiméid agus dealróidh sé gur am eile an lae atá i gceist. Má tá sé gaofar, ar ndóigh, beidh luascadh na gcrann le feiscint mar ní fhanann siad in aon áit amháin.

4232083593_e023275ede_o.jpg

Grianghraf a thógas timpeall ar 1am, 1 Eanáir 2010.

É sin ráite, is féidir leat grianghraif a thógáil muna bhfuil oíche spéirghlán agat. Fiú le dorchacht oíche, is féidir soléireacht a bheith i do chuid grianghraf. Má úsáideann tú amnochtadh an-fhada sa dorchadas, de ghnáth bíonn an críochtháirge measartha geal.

Tá scil ar leith eile ag baint leis an stíl sin grianghrafadóireachta, ar a dtugtar “péinteáil solais”. Ar dtús, tá amnochtadh fada agat. Ansin, tógann tú solas éigin, mar shampla tóirse nó fón cliste, agus úsáideann tú é chun rud éigin a tharraingt san aer. Nuair a stopann an ceamara, tá pictiúr den rud a tharraing tú san aer ar an scáileán, i lár an ghrianghraif. Is feidir leat d’ainm a scríobh nó pictiúir iomlán a tharraingt – nó rud níos mó:

This slideshow requires JavaScript.

Ní bhraitheann sé sin ar an aimsir, mar is féidir leat rudaí mar sin a dhéanamh i do theach féin, ach is suimiúil na grianghraif a thógtar amuigh faoin spéir leis an teicníc sin, go háirithe más críoch-chomhartha nó foirgneamh aitheanta atá ann. Chomh maith leis sin, is é sin an fáth go mbíonn grianghraif ann a bhfuil tú in ann soilse na gcarranna a fheiceáil iontu mar stríoca:

15837276985_ca20d495a2_o

Faiche na Rás, BÁC. 

Tá tábhacht ar leith ag baint leis an aimsir i gcúrsaí grianghrafadóireachta, cinnte. Ar an lámh eile, tá rudaí ann nach féidir a ghabháil le ceamara. Is áille an radharc atá ann nuair a thagann spalpadh gréine anuas tríd an bháisteach. Ar an drochuair, ní maith le haon duine a chuid ceamara a scriosadh le huisce, agus bíonn sé deacair grianghraf a thógáil den fheiniméan seo – nó domsa ar a laghad!

Nuair a dheinimse iarracht teacht ar an radharc is deise i mo chuimhne, ní théim ag féachaint ar sheanghrianghraif; smaoiním ar laethanta saoire m’óige. An chéad uair a thógas ceamara liom agus muid ag tabhairt cuairt bhliantúil ar Chorca Dhuibhne, nár dhein an ceamara é féin a fhormáidiú! Chailleas gach aon phictiúr agus bheartaíos gan iarracht eile a dhéanamh amach as sin. Sin mallacht daoibh: go bhformáidí do cheamara é féin díreach sula sábhálann tú na pictiúir!

Measaim go bhfuil sé i bhfad níos fearr nuair a thagann na pictiúir sin ar ais chugam as a stuaim féin ar aon nós,  cibé aimsir atá ann.